— Nie kłam!
Gülsüm poruszyła się niespokojnie na krześle:
— Hancer, może najpierw wysłuchajmy pana komisarza?
— Właśnie to zamierzam zrobić — odpowiedziała kobieta, nie odrywając wzroku od męża.
Komisarz zamknął teczkę i oparł dłonie na biurku:
— Proszę usiąść, panie Cihan.
Mężczyzna przez chwilę się nie poruszał. Później podszedł do wolnego krzesła, ale zamiast usiąść, stanął obok niego:
— Wolałbym wiedzieć, o co dokładnie chodzi.
Komisarz westchnął:
— Chodzi o pańską rozmowę z teściową w dniu jej zaginięcia.
Twarz Cihana pozostała nieruchoma, jednak jego prawa dłoń zacisnęła się w pięść. Hancer to zauważyła:
— Jaką rozmowę? — zapytała.
Komisarz nie odpowiedział jej od razu. Patrzył na Cihana:
— Pana teściowa rozmawiała z panem rano w dniu swojego zaginięcia. Z naszych ustaleń wynika, że kontakt został nawiązany z pańskiej inicjatywy. Nie wspomniał pan o tym w swoich wcześniejszych zeznaniach.
Cihan spuścił wzrok. Sekunda milczenia przeciągnęła się w nieskończoność.
— To prawda — przyznał w końcu.
Hancer gwałtownie cofnęła się o pół kroku, jakby te dwa słowa miały fizyczną siłę:
— To prawda? — powtórzyła. — Rozmawiałeś z moją matką?
— Tak.
— W dniu, w którym zaginęła?
Cihan spojrzał jej prosto w oczy:
— Tak.
Na twarzy Hancer pojawił się wyraz głębokiego bólu:
— Wiedziałeś, że jej szukam. Widziałeś, jak nie śpię po nocach. Słyszałeś, jak dzwonię do szpitali i komisariatów. Patrzyłeś, jak zastanawiam się, czy nie leży gdzieś sama, chora albo ranna. I przez cały ten czas nie powiedziałeś mi, że z nią rozmawiałeś?!
— Chciałem ti powiedzieć…
— Kiedy? Po pogrzebie?
— Hancer, nie wypowiadaj mojego imienia takim tonem! — Jej głos odbił się echem od ścian.
Komisarz uniósł dłoń:
— Proszę zachować spokój.
Hancer odwróciła się do niego:
— Jak mam zachować spokój?! Mój mąż jako ostatni kontaktował się z moją matką i ukrył to przede mną!
— Powiedziałem jedynie, że rozmawiali — wyjaśnił komisarz. — Nie powiedziałem jeszcze, że był ostatnią osobą, która ją widziała.
Cihan zesztywniał. Hancer powoli odwróciła się w jego stronę:
— Widziałeś ją?
Cihan milczał.
— Pytam cię, czy widziałeś moją matkę?!
— Hancer, pozwól mi wyjaśnić…
— Odpowiedz!
— Tak. Spotkałem się z nią.
Kobieta zasłoniła usta dłonią. Przez chwilę wyglądała, jakby zabrakło jej powietrza:
— Nie… — wyszeptała. — To niemożliwe…
— Chciałem tylko porozmawiać…
— Co zrobiłeś, Cihan?! Co jej powiedziałeś? Dlaczego ukryłeś to przede mną?! Pytam cię o coś, odpowiedz mi!
Cihan wykonał ruch w jej stronę, ale Hancer natychmiast uniosła rękę:
— Nie podchodź!
Zatrzymał się:
— Nie chciałem cię zranić.
— W takim razie dlaczego wszystko, co robisz, boli coraz bardziej?
Gülsüm zerknęła na komisarza, a następnie na Cihana. Dostrzegła w jego oczach napięcie, którego wcześniej u niego nie widziała. Znała go jako człowieka zdecydowanego, czasami bezwzględnego, lecz zawsze opanowanego. Teraz wydawał się kimś, kto stał na skraju przepaści i wiedział, że każdy następny krok może zniszczyć jego rodzinę.
— Komisarzu — odezwała się Gülsüm. — Czy może pan powiedzieć, o co dokładnie oskarżony jest pan Cihan? Z tego, co wiem, sama rozmowa z kimś nie jest przestępstwem.
Komisarz splotł palce:
— To prawda. Sama rozmowa nie jest przestępstwem. Problem polega na tym, że wcześniej pan Cihan twierdził, iż nie miał z zaginioną kontaktu. Teraz wiemy, że nie skończyło się tylko na telefonie. Spotkał się z nią twarzą w twarz.
Hancer wpatrywała się w męża szeroko otwartymi oczami, gdy komisarz odwrócił stojący na biurku laptop. Kliknął kilka razy, a na ekranie pojawiło się nieruchome ujęcie nadmorskiej promenady. Obraz był lekko przechylony. W prawym dolnym rogu widniała część kierownicy motocykla.
Na ławce siedziała kobieta. Hancer natychmiast rozpoznała matkę. Kilka metrów od niej stał Cihan.
Kobieta chwyciła się oparcia krzesła:
— Mamo…
Cihan zamknął oczy. Komisarz uruchomił nagranie. Obraz drżał, ponieważ kamera była zamontowana na kasku motocyklisty. Nie było słychać słów, widać było jednak gesty. Matka Hancer siedziała ze spuszczoną głową. Cihan stał przed nią, mówił coś stanowczo i co jakiś czas wskazywał w stronę drogi. Kobieta próbowała mu odpowiedzieć. W pewnym momencie podniosła się, lecz Cihan uczynił krok naprzód, zmuszając ją, by ponownie usiadła.
Hancer patrzyła na ekran bez mrugnięcia:
— Zatrzymaj! — powiedziała.
Komisarz wstrzymał film.
— Co jej wtedy powiedziałeś? — zapytała Cihana.
— To była prywatna rozmowa.
— Prywatna?! Rozmowa z moją matką, którą ukryłeś przede mną, jest prywatna?!
— Nie chciałem, żebyś była w to zaangażowana.
— To moja matka! — Właśnie dlatego Hancer zwróciła się do komisarza: — Skąd macie to nagranie?
— Z kamery motocyklisty — wyjaśnił. — Funkcjonariusze analizujący okoliczne zapisy monitoringu zauważyli motocyklistę stojącego przez dłuższy czas przy promenadzie. Ustaliliśmy jego dane i zabezpieczyliśmy nagranie. Kamera pracowała przez cały czas, kiedy czekał na znajomego.
— Czy widać, co stało się później?
Komisarz ponownie uruchomił film. Na ekranie Cihan odwrócił się od matki Hancer. Przez chwilę jeszcze coś mówił, a później odszedł w stronę zaparkowanego samochodu. Kobieta została na ławce sama. Nie ruszała się. Siedziała z opuszczoną głową i rękami zaciśniętymi na kolanach. Minęło kilka minut nagrania. Motocyklista wsiadł na maszynę i odjechał. Ekran zrobił się ciemny.
— Pana teściowa siedziała tam jeszcze długo po odejściu pana Cihana — powiedział komisarz. — Niestety, motocyklista odjechał, więc nie posiadamy zapisu tego, co wydarzyło się później.
— A jej rzeczy? — zapytała Hancer roztrzęsionym głosem.
— Torebkę, telefon i szal odnaleziono około 200 metrów dalej, przy zejściu prowadzącym w stronę skalistego brzegu.
Hancer pobladła:
— Czyli ona stamtąd poszła nad wodę…
— Tego nie możemy jeszcze stwierdzić z całą pewnością.
— Ale szukacie jej tam?
— Przeszukaliśmy wybrzeże. Poszukiwania nadal trwają.
— Nie znaleźliście jej?
— Nie.
W gabinecie ponownie zapadła cisza. Hancer patrzyła na zatrzymany obraz matki siedzącej samotnie na ławce. Jej twarz była niewyraźna, ale postawa wyrażała całkowite załamanie.
Nagle kobieta odwróciła się od laptopa. Ruszyła w stronę Cihana tak szybko, że Gülsüm nie zdążyła jej zatrzymać. Chwyciła męża za klapy płaszcza i szarpnęła nim z całej siły:
— Co zrobiłeś, Cihan?! Co jej powiedziałeś?!
— Uspokój się…
— Nie każ mi się uspokajać! Powiedz, co takiego powiedziałeś, że moja matka poszła nad brzeg i zostawiła wszystkie swoje rzeczy?!
— Nie wiemy, co się z nią stało.
— A ty wiesz?! Nie kłam! — Szarpnęła nim ponownie.
— Hancer, posłuchaj mnie…
— Czego od niej chciałeś?! Kiedy ją odnalazłam, kiedy pierwszy raz od lat poczułam, że mam matkę, musiałeś ją ode mnie odsunąć! Dlaczego bałeś się jej?! Bałeś się tego, co mogła mi powiedzieć?!
Cihan zacisnął szczękę:
— To nie było tak.
— W takim razie jak?! Wyjaśnij mi! Stań przede mną i powiedz, że nie zrobiłeś nic złego!
— Nie zrobiłem nic złego.
Hancer zamarła:
— Naprawdę potrafisz spojrzeć mi w oczy i tak po prostu to powiedzieć?
Cihan spojrzał na nią. To spojrzenie okazało się dla niego trudniejsze niż wszystkie pytania komisarza. Widział przed sobą kobietę, którą kochał bardziej niż własne życie. Widział jej drżące usta, łzy na policzkach i rozpacz, której sam był częścią. Pragnął objąć ją, powiedzieć wszystko, uwolnić ich oboje od tajemnicy. Wiedział jednak, że prawda nie przyniesie ulgi. Prawda była ciężarem, który mógł zmiażdżyć Hancer.
— Spotkałem się z nią, bo musiałem — powiedział.
Uścisk Hancer na jego płaszczu osłabł:
— Co?
— Musiałem to zrobić.
— Dla kogo?
— Dla nas.
— Nie używaj słowa „nas”, żeby usprawiedliwiać swoje kłamstwa!
— Twoja matka mąciła ti w głowie.
Hancer puściła jego płaszcz. Na jej twarzy pojawiło się niedowierzanie:
— Moja matka?…
— Odkąd pojawiła się w twoim życiu, przestałaś być sobą!
— Ponieważ próbowałam zrozumieć kobietę, która mnie urodziła!
— Ponieważ zapomniałaś o wszystkim innym!
— Nieprawda!
— Zapomniałaś o dziecku, o domu, o naszym małżeństwie! Każda rozmowa, każdy posiłek i każda noc kręciły się wokół niej!
— Była sama!
— Ty również nie byłaś sama, Hancer! Miałaś mnie, miałaś dziecko, miałaś rodzinę! Ale zachowywałaś się tak, jakbyśmy przestali istnieć!
Hancer potrząsnęła głową:
— Nie wierzę, że to mówisz…
— Próbowałem ci pomóc!
— Pomóc?! Ukrywając przede mną spotkanie z moją matką?!
— Wiedziałem, że nie pozwolisz mi z nią porozmawiać.
— Oczywiście, że bym nie pozwoliła! Wiedziałabym, że nie chcesz rozmowy! Chciałeś ją zastraszyć!
— Nie zastraszałem jej!
— Na nagraniu stoisz nad nią, jakbyś wydawał jej rozkazy!
— Powiedziałem jej, żeby trzymała się od ciebie z daleka.
Hancer cofnęła się:
— Powiedziałeś jej, żeby ode mnie odeszła?
— Tak.
— Po tym wszystkim, co przeszłyśmy?!
— Właśnie ze względu na to, co przeszłaś! Nie miała prawa…
— Jestem twoim mężem!
— To nie daje ci prawa do decydowania, kto może być w moim życiu!
— Ktoś musiał cię chronić przed własną matką! Przed jej przeszłością, przed chaosem, który ze sobą przyniosła! Przed cierpieniem, które zaczęło niszczyć ciebie i nasze dziecko!
Hancer przycisnęła obie dłonie do skroni:
— Nie, nie wierzę ti. To nie jest cały powód.
— Jest.
— Kłamiesz!
— Mówię prawdę.
— Kłamiesz! — krzyknęła. — Znam cię! Widzę, kiedy coś ukrywasz! Zaciskasz szczękę i nie patrzysz na mnie dłużej niż kilka sekund! Dokładnie tak samo zachowywałeś się wtedy, gdy ukrywałeś przede mną inne rzeczy!
— To nie jest miejsce na rozmowę o naszym małżeństwie.
— Właśnie tutaj mnie przyprowadziły twoje tajemnice!
Cihan spuścił głowę. W jego wnętrzu rozległ się głos, którego nikt poza nim nie mógł usłyszeć:
„Przepraszam, moja miłości. Nie mogę powiedzieć ci prawdy. Chciałbym, ale nie potrafię. To nie jest historia, którą można wypowiedzieć i później spokojnie wrócić do domu. To nie jest sekret, który da się naprawić przeprosinami. Gdybyś poznała wszystko, przestałabyś patrzeć na siebie tak samo. Przestałabyś patrzeć na mnie tak samo. Ten ciężar zmiażdżyłby cię. Zabrałby ti resztki spokoju. Nie podnieślibyśmy się z tego.”
Hancer podeszła do niego ponownie – tym razem powoli:
— Powiedz mi prawdę, Cihan.
— Już ti powiedziałem.
— Nie, powiedziałeś mi wersję, którą sam przygotowałeś. Hancer… czy moja matka wiedziała coś o tobie?
Mężczyzna uniósł wzrok:
— Co miałaby wiedzieć?
— Właśnie o to pytam. Czy znała jakiś sekret? Czy groziła, że mi go ujawni?
— Nie.
— Czy szantażowała cię?
— Nie.
— Czy wiedziała coś o naszej rodzinie? O Mukadder? O przeszłości?
— Przestań.
Jedno słowo wystarczyło, by Hancer dostrzegła zmianę w jego twarzy:
— Czyli jednak…
— Niczego nie potwierdziłem!
— Ale się zdenerwowałeś!
— Jestem zdenerwowany, ponieważ oskarżasz mnie o coś, czego nie zrobiłem!
— Jeszcze nie wiem, co zrobiłeś.
— Nie skrzywdziłem twojej matki.
— Może nie dotknąłeś jej palcem. Może nie musiałeś. Czasami wystarczy kilka słów.
Cihan drgnął:
— Uważaj, co mówisz.
— Dlaczego? Bo boisz się, że powiem to głośno? Że przez ciebie odebrała sobie życie?!
Gülsüm poderwała się z krzesła:
— Hancer, proszę, nie wiemy, czy tak się stało!
— A co mam myśleć?! — odparła Hancer, odwracając się do niej. — Moja matka spotkała się z nim. On kazał jej zniknąć z mojego życia. Niedługo później znaleziono jej rzeczy nad brzegiem! Co mam myśleć?!
Gülsüm nie znalazła odpowiedzi. Hancer ponownie spojrzała na Cihana:
— Powiedz mi, jak wyglądała ta rozmowa.
— Nie pamiętam każdego słowa.
— Pamiętasz!
— Powiedziałem jej, że jej obecność źle na ciebie wpływa.
— I co odpowiedziała?
— Że jesteś jej córką i ma prawo być blisko ciebie.
— Miała rację!
— Powiedziałem jej, że prawa nie pojawiają się nagle po latach nieobecności.
Hancer poczuła ukłucie bólu:
— To powiedziałeś?
— Tak.
— Wypomniałeś jej, że mnie zostawiła?
— Nie musiałem jej niczego wypominać. Sama wiedziała, co zrobiła.
— A jednak uznałeś, że powinieneś przypomnieć jej o każdym błędzie!
— Powiedziałem tylko prawdę.
— Twoja prawda zawsze brzmi jak wyrok!
Cihan podszedł bliżej:
— Chciałem, żeby zrozumiała, że nie może wejść do naszego domu i udawać, że przeszłość nie istnieje.
— Ona niczego nie udawała! td4729 Każdego dnia walczyła ze wstydem! Każdego dnia bała się, że ją odrzucę!
— Ponieważ wiedziała, że może na to zasługiwać!
Hancer uniosła dłoń, jakby chciała go uderzyć, lecz zatrzymała ją w połowie ruchu. Przez kilka sekund patrzyła na niego z mieszaniną gniewu i rozpaczy:
— Nie poznaję cię… — wyszeptała.
— Robiłem to dla ciebie!
— Nie, robiłeś to dla siebie! Chciałeś odzyskać kontrolę! Nie podobało ti się, że pojawił się ktoś, na kogo nie masz wpływu!
— To absurd.
— Czyżby?! Zawsze decydujesz, co jest dla mnie dobre: gdzie mam mieszkać, z kim rozmawiać, komu ufać i przed kim powinnam się chronić! A kiedy nie zgadzam się z tobą, mówisz, że jestem zbyt emocjonalna, żeby zrozumieć sytuację!
— Ponieważ czasami działasz pod wpływem emocji.
— A ty działasz bez serca!
Słowa te trafiły Cihana mocniej, niż Hancer mogła przypuszczać. Na moment jego twarz złagodniała:
— Gdybym nie miał serca, nie próbowałbym cię chronić.
— Człowiek, który kocha, nie zabiera drugiej osobie prawa do prawdy. Nie każda prawda przynosi wolność, ale każde kłamstwo buduje więzienie.
Komisarz obserwował ich przez chwilę, po czym wstał:
— Wystarczy.
Hancer nie zareagowała.
— Pani Hancer, proszę usiąść.
— Nie usiądę, dopóki on mi nie odpowie!
— Ta rozmowa przestała mieć charakter przesłuchania.
— Dla mnie dopiero się zaczęła!
Komisarz zwrócił się do policjanta stojącego przy drzwiach:
— Proszę wyprowadzić panią na zewnątrz. Musi trochę przewietrzyć głowę. Porozmawiamy jeszcze chwilę z panem Cihanem.
Hancer gwałtownie odwróciła się w jego stronę:
— Nie, nic mi nie jest! Chcę tu zostać!
— Jest pani w stanie silnego wzburzenia.
— Mam prawo wiedzieć, co powie!
— O szczegółach poinformujemy panią później.
— Nie chcę później! Znam go! Gdy tylko wyjdę, zmieni historię! Powie dokładnie to, co będzie mu wygodne!
Cihan spojrzał na nią z bólem:
— Naprawdę tak mało mi ufasz?
— Po tym, co właśnie zobaczyłam, nie wiem już, komu mogę ufać!
Policjant podszedł bliżej:
— Proszę pani…
— Nie dotykaj mnie! — td4729 ostrzegła Hancer.
Funkcjonariusz zatrzymał się i spojrzał na komisarza.
— Proszę nie utrudniać — powiedział komisarz stanowczo. — Musimy porozmawiać z pani mężem bez obecności osób postronnych. Proszę wyjść na korytarz.
Hancer zerknęła na Gülsüm:
— Ty też wiedziałaś?
— Nie — odpowiedziała natychmiast Gülsüm. — Przysięgam, że nie miałam pojęcia o tym spotkaniu.
— A gdybyś wiedziała, powiedziałabyś mi?
Gülsüm zawahała się. To krótkie wahanie wystarczyło. Hancer uśmiechnęła się gorzko:
— Właśnie tak wygląda życie u boku Cihana. Każdy wie coś, czego nie wiem ja. Wszyscy milczą dla mojego dobra.
Podeszła do krzesła, gwałtownie podniosła torebkę i przewiesiła ją przez ramię. Zatrzymała się przy drzwiach:
— Nie wracaj dziś do domu — powiedziała do męża.
Cihan zesztywniał:
— Hancer, porozmawiamy spokojnie…
— Nie mam już pewności, czy kiedykolwiek rozmawialiśmy naprawdę.
— Nie podejmuj decyzji w gniewie!
— A ty nie podejmuj kolejnych decyzji za mnie.
Otworzyła drzwi i wyszła. Jej kroki oddalały się w korytarzu, ale Cihan jeszcze długo patrzył w stronę miejsca, w którym zniknęła.
Gülsüm ruszyła za nią, jednak komisarz ją zatrzymał:
— Panią również proszę zostać na zewnątrz. Hancer jest w bardzo złym stanie, policjant dopilnuje, żeby nic jej się nie stało.
Gülsüm spojrzała na Cihana:
— Powinieneś był jej powiedzieć.
— Wiem.
— Nie, Cihan. Gdybyś naprawdę wiedział, nie pozwoliłbyś, żeby dowiedziała się w taki sposób.
Mężczyzna nie odpowiedział. Gülsüm wyszła, zamykając za sobą drzwi.
W gabinecie pozostali komisarz i Cihan. Funkcjonariusz usiadł za biurkiem i uruchomił dyktafon:
— Wróćmy do początku. Dlaczego uznał pan, że matka pańskiej żony stanowi dla niej zagrożenie?
Cihan powoli usiadł. Nagle wyglądał na zmęczonego. Cała jego pewność siebie, którą jeszcze kilka minut wcześniej próbował zachować, zniknęła.
— Ponieważ znałem jej przeszłość.
— Jaką dokładnie?
Cihan przez chwilę milczał, jakby porządkował w myślach słowa:
— Lata temu uciekła z żonatym mężczyzną. Zostawiła rodzinę, dzieci i wszystko, co miała. Uwierzyła, że zakazana miłość da jej nowe życie.
Komisarz notował:
— Co wydarzyło się później?
— Ta miłość zakończyła się tragedią. Mężczyzna zginął, ona została oskarżona o morderstwo.
— Została skazana?
— Tak. Spędziła wiele lat w więzieniu.
— Czy przyznała się do winy?
Cihan zawahał się:
— Twierdziła, że nie wszystko wyglądało tak, jak przedstawiono to w sądzie.
— Wierzył jej pan?
— To nie ma znaczenia.
— Dla śledztwa może mieć.
Cihan spojrzał na komisarza:
— Niezależnie od tego, czy była winna, czy nie, jej pojawienie się otworzyło wszystkie stare rany.
— Jak odnalazła pańską żonę?
— Po wyjściu z więzienia zaczęła ją śledzić.
— Śledzić?
— Nie podeszła do niej i nie powiedziała od razu: „Jestem twoją matką”. Przedstawiła się pod innym imieniem. Udawała przypadkowo poznaną kobietę, pomagała jej, rozmawiała z nią, zdobyła jej zaufanie.
— Dlaczego ukrywała swoją tożsamość?
— Bała się odrzucenia. Przynajmniej tak twierdziła.
— A jak pan to oceniał?
— Jak manipulację.
Komisarz uniósł wzrok znad notatek:
— Dlaczego?
— Ponieważ pozwoliła Hancer przywiązać się do siebie, zanim ujawniła prawdę. Wiedziała, że gdyby powiedziała od razu, kim jest, moja żona mogłaby odejść. Najpierw stworzyła więź, dopiero później zmusiła Hancer do zmierzenia się z prawdą.
— Czy pańska żona chciała utrzymywać z nią kontakt?
— Tak, pomimo kłamstwa. Hancer całe życie tęskniła za matką. Gdy dowiedziała się, że ta kobieta żyje, rozsądek przestał mieć dla niej znaczenie.
— To dość surowa ocena.
— Widziałem, co się z nią dzieje — Cihan pochylił się do przodu. — Przestała spać, budziła się w nocy i płakała. Zadawała sobie pytanie, dlaczego została porzucona, czy była niechciana, czy zrobiła coś złego jako dziecko. Potem zaczęła obwiniać siebie za cierpienie matki. Chciała naprawić jej całe życie.
— A pan był temu przeciwny?
— Byłem przeciwny temu, td4729 żeby Hancer niszczyła siebie.
— Co dokładnie się zmieniło?
Cihan przetarł twarz dłonią:
— Jej stan psychiczny pogorszył się do tego stopnia, że nie była w stanie zajmować się naszym dzieckiem. Mogła godzinami siedzieć przy telefonie, czekając na wiadomość od matki. Gdy dziecko płakało, nie zawsze reagowała. Później miała z tego powodu ogromne wyrzuty sumienia. Stres był tak silny, że straciła pokarm.
Komisarz zapisał kilka zdań:
— Czy konsultowaliście się z lekarzem?
— Tak.
— Czy lekarz potwierdził, że przyczyną był stres związany z matką?
— Lekarz mówił o przeciążeniu emocjonalnym. Ja widziałem, kiedy wszystko się zaczęło.
— Rozumiem. Dlaczego więc nie rozwiązał pan tego wspólnie z żoną?
Cihan zaśmiał się krótko, bez cienia radości:
— Ponieważ każda próba rozmowy kończyła się oskarżeniem, że chcę odebrać jej matkę.
— Czy nie chciał pan?
— Chciałem odsunąć od niej osobę, która ją niszczyła.
— Bez jej zgody.
— Czasami człowiek, który tonie, odpycha rękę wyciągniętą z pomocą. A czasami ktoś przekonany, że ratuje, ciągnie drugą osobę w stronę, w którą ona nie chce iść.
Cihan nie odpowiedział. Komisarz odchylił się na krześle:
— Proszę dokładnie opowiedzieć o spotkaniu na plaży.
— td4729 Zadzwoniłem do niej rano.
— Z jakiego numeru?
— Ze swojego prywatnego telefonu.
— Dlaczego nie usunął pan połączenia?
Cihan spojrzał na niego chłodno:
— Nie planowałem przestępstwa.
— Tego nie powiedziałem.
— Ale pan to sugeruje.
— Ustalam fakty. Co powiedział pan przez telefon?
— Że musimy się spotkać. Sama, bez Hancer.
— Zgodziła się od razu?
— Nie. Zapytała, dlaczego nie możemy porozmawiać w domu.
— Co pan odpowiedział?
— Że nie chcę, żeby Hancer nas słyszała.
— Gdzie umówiliście się na spotkanie?
— Na promenadzie przy Starej Przystani.
— Kto wybrał miejsce?
— Ja.
— Dlaczego właśnie tam?
— Było spokojnie, mało ludzi. Chciałem przeprowadzić rozmowę bez świadków.
Komisarz podniósł wzrok:
— Zdaje pan sobie sprawę, jak to brzmi?
— Tak, ale taka była prawda.
— Co wydarzyło się po pana przyjeździe?
Cihan utkwił wzrok w blacie biurka:
— Siedziała już na ławce. Powiedziała, że ma mało czasu, bo umówiła się później z Hancer.
— Jak pan zareagował?
— Powiedziałem, że do tego spotkania nie dojdzie.
— Dlaczego?
— Ponieważ chciałem, żeby odeszła.
— Jak dokładnie pan to sformułował?
Cihan zamknął oczy, przypominając sobie twarz kobiety:
— Powiedziałem: „Zniknij z jej życia. Zrobiłaś to raz, więc potrafisz zrobić to ponownie”.
Komisarz przestał pisać:
— To były pańskie słowa?
— Tak.
— Co odpowiedziała?
— Że wtedy była młoda, zagubiona i przestraszona. Że każdego dnia żałowała swojej decyzji.
— Uwierzył pan?
— td4729 Nie miało znaczenia, w co wierzyłem.
— Dla niej mogło mieć.
Cihan zignorował uwagę:
— Powiedziała, że nie odejdzie, ponieważ Hancer jest jej córką. Zapytała, czy byłbym w stanie porzucić własne dziecko.
— I co pan odpowiedział?
— Właśnie dlatego nie rozumiem, jak ona mogła to zrobić.
— Jak zareagowała?
— Zaczęła płakać.
W gabinecie zapadła cisza. Komisarz przyjrzał się uważnie Cihanowi:
— Kontynuował pan rozmowę, mimo że była w złym stanie?
— Tak.
— Dlaczego?
— Ponieważ łzy nie zmieniały faktów.
— Co powiedział pan później?
— Że jej obecność niszczy Hancer. Że moja żona nie śpi, nie je i nie potrafi skupić się na dziecku. Powiedziałem, że jeżeli naprawdę kocha córkę, powinna odejść.
— Czy zagroził jej pan?
— Nie.
— Czy wspomniał pan o policji, sądzie albo ujawnieniu jej przeszłości?
Cihan zacisnął palce na poręczy krzesła:
— Powiedziałem, że jeżeli będzie nadal zbliżać się do naszego domu, zrobię wszystko, żeby chronić rodzinę. Co oznaczało wszystko: środki prawne, zakaz zbliżania się, powiadomienie opieki społecznej, jeżeli jej obecność nadal będzie wpływać na dziecko.
— Czy powiedział pan, że przez nią Hancer może stracić dziecko?
Cihan nie odpowiedział od razu. Komisarz pochylił się nad biurkiem:
— Panie Cihan?
— Powiedziałem, że jeżeli stan Hancer się nie poprawi, ktoś może zakwestionować jej zdolność do opieki nad dzieckiem.
— Rozumie pan, jak matka mogła to odebrać?
— Chciałem, żeby zrozumiała powagę sytuacji.
— Mogła pomyśleć, że jej obecność doprowadzi do odebrania córce dziecka.
— To nie było moim zamiarem.
— Ale użył pan tego argumentu?
— Tak.
Komisarz zanotował odpowiedź. Cihan opuścił głowę:
— Po tych słowach długo milczała. Potem powiedziała, że całe życie przynosiła nieszczęście swoim dzieciom. Że może rzeczywiście powinna zniknąć.
— I co pan odpowiedział?
Cihan przełknął ślinę:
— „Pierwszy raz tego dnia mówisz rozsądnie”.
Komisarz spojrzał na niego z niedowierzaniem:
— Powiedział pan to kobiecie, która była wyraźnie załamana?
— Byłem zły.
— To nie jest odpowiedź.
— Tak, powiedziałem.
— Czy próbował pan później złagodzić swoje słowa?
— Nie.
— Czy zauważył pan, że może zrobić sobie krzywdę?
— Nie sądziłem, że… — Cihan urwał. Pierwszy raz od początku przesłuchania jego głos się załamał. — Nie sądziłem, że naprawdę coś sobie zrobi…
— Ale słyszał pan, jak mówiła o zniknięciu.
— Myślałem, że chodzi o wyjazd.
— Zostawił ją pan samą?
— Tak.
— Nie zadzwonił pan później?
— Nie.
— Poinformował pan żonę o rozmowie?
— Nie.
— Nie powiedział pan o niej również podczas pierwszego przesłuchania.
— Bałem się dokładnie tego, co wydarzyło się dzisiaj. Że żona mnie obwini, że straci do mnie zaufanie.
Komisarz zamknął notes:
— Panie Cihan, pańskie milczenie nie ochroniło małżeństwa. Jedynie sprawiło, że każde pańskie słowo będzie od teraz budziło wątpliwość.
Cihan spojrzał w stronę zamkniętych drzwi. Za nimi znajdowała się Hancer. Być może siedziała na korytarzu i płakała. Być może próbowała dodzwonić się do matki, td4729 chociaż jej telefon został znaleziony przy brzegu. Być może w tej chwili układała w głowie wszystkie wspólne chwile, szukając oznak, że jej mąż od dawna coś przed nią ukrywał.
Cihan wiedział, że powinien za nią pobiec, powinien uklęknąć przed nią, objąć jej drżące dłonie i powiedzieć wszystko. Jednak za historią spotkania na plaży kryła się jeszcze jedna prawda, znacznie mroczniejsza od tej, którą usłyszał komisarz. Prawda, której matka Hancer nie zdążyła ujawnić.
Cihan wziął głęboki oddech:
— To wszystko — powiedział. — Spotkałem się z nią, ponieważ stan mojej żony drastycznie się pogarszał. Widziałem, że Hancer tonie w problemach swojej matki. Jako jej mąż musiałem znaleźć rozwiązanie. Wezwałem jej matkę na plażę i powiedziałem, żeby odeszła tak, jak zrobiła to kiedyś. Dlatego spotkaliśmy się tamtego ranka. Nie dotknąłem jej. Nie poszedłem za nią. Nie wiem, co wydarzyło się później.
Komisarz patrzył na niego przez dłuższą chwilę:
— Jest pan pewien, że powiedział mi pan wszystko?
Cihan odpowiedział bez wahania:
— Tak.
Ale kiedy wypowiadał to słowo, ponownie zobaczył w pamięci ostatnie spojrzenie matki Hancer. Nie było w nim jedynie rozpaczy – było ostrzeżenie:
„Możesz mnie uciszyć” — powiedziała wtedy. — „Ale przeszłości nie uciszysz. Pewnego dnia Hancer dowie się, co zrobiła twoja rodzina, a wtedy nie stracisz tylko jej zaufania. Stracisz ją na zawsze.”
Cihan nie powiedział komisarzowi o tych słowach. Nie powiedział również Hancer. Wierzył, że milczenie wciąż może ich ochronić. Nie rozumiał jeszcze, że tego dnia w komisariacie ich małżeństwo zaczęło pękać dokładnie w miejscu, które tak długo próbował ukryć. A prawda, przed którą chciał ochronić ukochaną kobietę, była już coraz bliżej powierzchni.”
