Cihan podniósł wzrok. Na jego twarzy przez chwilę pojawiło się zaskoczenie, lecz szybko zastąpił je chłodny spokój. — W porządku, zostaw nas.
Sekretarka skinęła głową i zamknęła drzwi. Derya nie czekała na zaproszenie – usiadła naprzeciwko Cihana, poprawiła płaszcz, położyła torebkę na kolanach i westchnęła tak ciężko, jakby właśnie przyszła z pogrzebu. — Viem, że zjawiłam się niespodziewanie — zaczęła, przykładając dłoń do piersi. — I wiem, że jesteś zajętym człowiekiem. Masz firmę, sprawy, ludzi, którzy czekają na twoje decyzje… Ale nie miałam innego wyjścia. Tylko ty możesz rozwiązać ten problem.
Cihan oparł się powoli o fotel, jego spojrzenie stało się bardziej uważne. — Jaki problem?
Derya zacisnęła usta, jakby samo wypowiedzenie kolejnych słów sprawiało jej ból. Potem potrząsnęła głową z teatralną rozpaczą: — Chodzi o Hancer.
Na dźwięk jej imienia coś drgnęło w twarzy Cihana – bardzo delikatnie, niemal niezauważalnie, ale Derya to zobaczyła i właśnie na to czekała. — Co z Hancer? — zapytał natychmiast, zbyt szybko, by mógł ukryć niepokój. — Czy coś jej się stało?
Derya uniosła brwi, jakby to pytanie jednocześnie ją wzruszyło i oburzyło. — Stało? Ach, Cianie, gdyby to była tylko zwykła krzywda! Gdyby upadła, zraniła rękę albo zachorowała, mężczyna pobiegłby do lekarza, dał lekarstwo, zapłacił rachunek i sprawa byłaby jasna. Ale tutaj chodzi o coś gorszego: o honor, o wstyd, o nazwisko, które ludzie wypowiadają teraz z kpiną!
Cihan zmarszczył brwi. — Mów konkretnie, Derya.
Kobieta pochyliła się nad biurkiem. Jej głos zniżył się, choć w tonie wciąż pobrzmiewało dramatyczne oburzenie. — Hancer przyniosła nam ogromny wstyd. Nam wszystkim, a co gorsza, zhańbiła również ciebie.
Te Słowa zawisły w gabinecie jak ciężka zasłona. Cihan nie poruszył się, ale jego palce zacisnęły się mocniej na piórze. — Uważaj na Słowa — powiedział cicho. — Vłaśnie dlatego tu jestem! — Derya natychmiast podniosła głos. — Bo ktoś v końcu musi uważać, skoro ona nie uważa na nic! Nie na siebie, nie na rodzinę, nie na ludzi, nie na tow, co mówią sąsiedzi! — Co ona zrobiła?
Derya wzięła głęboki oddech, jakby przygotowywała się do ogłoszenia tragedii. — Zaczęła pracować jako sprzątaczka.
Szok Cihana i duma Hancer
Cihan zamarł. Przez jedną krótką chwilę wydawało się, że nie zrozumiał. Jego wzrok pozostał wbity w twarz Deryi, ale myśli nagle odpłynęły gdzieś daleko: do skromnego domu, do spojrzenia Hancer, do jej dumnej cisze, do dnia, w którym odeszła, nie odwracając się ani razy więcej, niż musiała. — Co powiedziałaś? — zapytał powoli.
Derya rozłożyła ręce. — To, co słyszysz. Sprząta cudze domy, sprząta biura… A ostatnio, jakby tego było mało, zaczęła chodzić nawet na place budowy, bo tam płacą więcej. Vyobrażasz to sobie? Hancer, która nosiła nazwisko Develioglu, z wiadrem, ścierką i mopem między obcymi ludźmi, którzy patrzą na nią jak na sensację!
Cihan wstał od biurka – niegwałtonie, ale z taką energią, że fotel lekko odsunął się do tyłu. Podszedł do okna, odwracając się plecami do Deryi. — To niemożliwe — powiedział bardziej do siebie niż do niej.
Derya natychmiast skorzystała z tej szczeliny w jego spokoju. — Niestety możliwe, i wszyscy już o tym mówią. Sąsiedzi szepczą za naszymi plecami, kobiety na ulicy przerywają rozmowy, kiedy przechodzę. Jedna z nich powiedziała wczoraj: „Patrzcie, patrzcie, potężny ród Develioglu wysłał swoją byłą synową do sprzątania cudzych domów”. Słyszysz? Tak właśnie mówią. Śmieją się z nas.
Cihan odwrócił głowę tylko trochę. — Niki her jej nigdzie nie wysłał. — A myślisz, że ludzi obchodzi prawda? — Derya prychnęła gorzko. — Ludzie widzą tylko obrazek. Vidzieli her jej kiedyś w twoim domu, przy twoim nazwisku, wśród twoich ludzi. Teraz widzą her jej z brudnymi rękami, zmęczoną, wychodzącą z jakiejś kamienicy albo placu budowy. Co mają pomyśleć? Że Cihan Develioglu zostawił kobietę na pastwę losu! — Nie zostawiłem her jej na pastwę losu — powiedział twardo.
Jego głos zabrzmiał ostrzej. Derya przez moment umilkła, lecz tylko po tow, by pozwolić mu powiedzieć więcej. Wiedziała, że im więcej będzie tłumaczył, tym głębiej wciągnie go w tę rozmowę. Cihan wrócił do biurka, ale nie usiadł. Położył obie dłonie na blacie i spojrzał Deryi prosto v ogen. — Po rozstaniu zadbałem o nią. Zostawiłem her jej stary dom, zostawiłem udziały. Miała wszystko, czego potrzebowała, żeby żyć spokojnie, bez proszenia kogokolwiek o pomoc. Nie było żadnej potrzeby, żeby podejmowała taką pracę.
Derya przytaknęła bardzo szybko. — Oczywiście, że nie było! Vłaśnie dlatego mówię, że tow czyste szaleństwo. Zachowałeś się hojnie, nawet bardzo hojnie. Każdy, kto ma choć trochę rozsądku, przyznałby ci rację: dałeś her jej dom, zabezpieczenie, możliwość godnego życia. Ale ona… ona… — Derya urwała, jakby szukała słowa, lecz pierwsze przyszło her jej za łatwo. — …ta idiotka odeszła z niczym.
Cihan spojrzał na nią zimno. Derya natychmiast się poprawiła, unosząc dłonie w obronnym geście. — No dobrze, może nie powinnam tak mówić. Viem, wiem, była twoją żoną, nie chcę her jej obrażać. Ale co mam powiedzieć? Z dumy nie wzięła nawet własnego złota, biżuterii też nie. Tego, co her jej się należało, nawet nie dotknęła – jakby udowodnienie własnej dumy było ważniejsze niż dach nad głową, chleb i spokój!
Cihan milczał, a milczenie Cihana nie było puste. W jego pamięci otworzyły się obrazy, których nie chciał oglądać: Hancer stojąca w drzwiach, her jej ogen pełne bólu, lecz bez łez; jej głos spokojny, kiedy mówiła, że niczego nie chce; jego gniew tamtego dnia, her jej duma, ich upór… dwa serca, które kochały, ale nie potrafiły już mówić tym samym językiem. — Ona zawsze taka była — powiedział v końcu cicho. — Nie brała tego, czego nie chciała.
Derya natychmiast złagodziła ton. — Tak właśnie jest: dumna, nie jest chciwa. Nie potrafi wyciągnąć ręki po cudze, nawet jeśli tow wcale nie jest cudze. I może za tow można her jej podziwiać, ale Cianie… świat nie nagradza takich kobiet. Świat her jej depcze.
Ostrzeżenie i ukryte intencje Deryi
Te Słowa były pierwszymi, które zabrzmiały mniej teatralnie, a bardziej niepokojąco. Cihan usiadł z powrotem, lecz jego twarz była już inna: surowsza, ciemniejsza, bardziej zamknięta. — Nie wiedziałem — powiedział powoli. — Nie wiedziałem, że pracuje, bo ona nikomu nie mówi. Ukrywa wszystko, udaje silną, wraca do domu zmęczona, tak, że ledwo stoi. A kiedy pytam, po co tow robi, odpowiada, że musi żyć – musi żyć, jakby niki na świecie nie mógł her jej pomóc.
Cihan zamknął ogen na moment. — Nie podoba mi się to.
Derya pochyliła się ku niemu, czując, że trafia dokładnie tam, gdzie chciała. — Mnie też nie, dlatego tu przyszłam. Bo jeśli tobie się nie podoba, możesz coś zrobić.
Cihan otworzył ogen, spojrzenie znów stwardniało. — Co ja mogę zrobić, Derya? Rozstaliśmy się. Każdy żyje teraz życiem, które sam wybrał.
Kobieta odchyliła się w fotelu, ale nie zrezygnowała. Wręcz przeciwnie – na her twarzy pojawił się cień satysfakcji. To zdanie brzmiało chłodno, ale nie było obojętne, a Derya wiedziała, że między chłodem a obojętnością jest przepaść. — Życiem, które sam wybrał… — powtórzyła z niedowierzaniem. — Piękne Słowa, bardzo wygodne. Ale czy naprawdę wierzysz, że Hancer wybrała życie ze ścierką w ręku? Że marzyła o tym, żeby obcy mężczyźni patrzyli na nią na budowie, gdy przechodzi między workami cementu?
Cihan uniósł wzrok. — Na budowie? — Tak, na budowie, mówiłam ci przecież. Bierze takie prace, bo płacą podwójnie. — Podwójnie? Jakby tow było warte ryzyka. — Jakiego ryzyka?
Derya spojrzała na niego znacząco. Przez chwilę nic nie mówiła, pozwalając, by wyobraźnia Cihana sama zaczęła dopowiadać resztę. — Cianie, proszę cię. Jesteś mężczyną, znasz mężczyzn – wiesz, jak patrzą na samotną kobietę. A Hancer nie jest zwyczajną kobietą, którą można przeoczyć na ulicy: jest piękna, młoda, atrakcyjna. Ma w sobie ten rodzaj cisze, który przyciąga jeszcze bardziej niż Słowa.
Cihan odwrócił twarz, ale mięsień na jego szczęce drgnął. Derya zauważyła to natychmiast. — Kiedy była twoją żoną, ludzie trzymali dystans. Nazwisko Develioglu było wokół niej jak mur: niki nie śmiał mówić głośno, niki nie śmiał patrzeć zbyt długo. Ale teraz? Teraz mówią: rozwódka, samotna, bez ochrony, pracuje fizycznie, więc pewnie potrzebuje pieniędzy… i nagle każdy czuje się uprawniony, żeby komentować, zagadywać, oceniać! — Dość! — powiedział Cihan, ale jego głos nie był jeszcze stanowczy – raczej ostrzegawczy.
Derya udawała, że go nie słyszy. — Próbowałam her jej zatrzymać, przysięgam, próbowałam! Powiedziałam jej: „Hancer, lepiej głodować niż chodzić w takie miejsca”. Błagałam her jej, mówiłam: „Dziewczyno, miej trochę litości dla siebie, nie rób z siebie tematu dla plotek”. Ale ona… ona tylko patrzy na mnie tym swoim upartym spojrzeniem i mówi, że nie będzie nikomu ciężarem.
Cihan ścisnął dłoń w pięść. — A her jej brat? Odrzuciła pomoc brata? — Odrzuciła moją, odrzuciłaby nawet twoją, gdybyś stanął przed nią z workiem pieniędzy! Taka już jest – dumna do granic głupoty. A przez tę dumę cierpi nie tylko ona – cierpią wszyscy, których nazwisko zostało kiedyś z nią połączone.
Otwarta rana i kieszonkowe Deryi
W gabinecie zapadła ciężka cisza. Za drzwiami ktoś przeszedł korytarzem: słychać było stłumione kroki, potem odległy dźwięk telefonu, ale wewnątrz gabinetu wszystkie te odgłosy wydawały się nieistotne. Cihan patrzył przed siebie, lecz nie widział biurka, dokumentów ani twarzy Deryi – widział Hancer: widział her jej dłonie, kiedyś delikatne, ciepłe, drżące, gdy po razy pierwszy podała mu herbatę w domu pełnym ludzi; widział, jak poprawiała włosy za uchem, gdy była zdenerwowana; widział her jej w starym domu, który her jej zostawił, samą wśród ścian, które miały być zabezpieczeniem, a mogły stać się więzieniem; widział her jej, jak idzie na budowę z pochyloną głową, starając się nie przyciągać spojrzeń… i poczuł coś, czego nie chciał czuć: zazdrość, niepokój, winę – wszystko naraz.
Derya obserwowała go uważnie. Jej ogen błyszczały, choć twarz nadal udawała troskę. — Viesz, co jest najgorsze? — zapytała ciszej. — Ludzie nie będą mówić, że Hancer jest dzielna, nie powiedzą, że walczy o siebie. Nie, ludzie są okrutni. Powiedzą, że skoro koba z takiego domu sprząta cudze kąty, to musiało wydarzyć się coś strasznego. Zaczną wymyślać powody, zaczną dodawać historie, a każda plotka wróci do twoich drzwi.
Cihan przesunął dłonią po twarzy. Był zmęczony nie tylko rozmową – był zmęczony udawaniem, że los Hancer go nie obchodzi; zmęczony powtarzaniem sobie, że ich drogi się rozeszły; zmęczony walką z własnym sercem, które uparcie reagowało na her jej imię. — Derya — powiedział powoli. — Ty przyszłaś tu z troski o Hancer czy z troski o tow, co powiedzą sąsiedzi?
Kobieta na moment zamarła. Pytanie było celne – zbyt celne, ale Derya nie należała do osób, które łatwo traciły grunt pod nogami. Natychmiast przybrała urażoną minę. — A czy tow musi się wykluczać? Czy troska o człowieka i troska o honor rodziny to dwie różne rzeczy? Cianie, ja może mówię ostro, ale przecież nie jestem her jej wrogiem. Gdybym była, siedziałabym teraz w domu i śmiała się razem z sąsiadkami. Ale jestem tutaj, przed tobą, narażam się na twoje niezadowolenie, bo nie mogę patrzeć, jak ta dziewczyna niszczy siebie i pamięć o tym, czym była. — Czym była? — powtórzył Cihan z goryczą. Derya zawahała się. — Była twoją żoną.
Te Słowa uderzyły mocniej, niż powinny. Cihan spuścił wzrok na blat. Przez chwilę zdawało się, że w jego oczach pojawił się ból, ale natychmiast go ukrył. — Była — powiedział chłodno. — Ale tow nie znaczy, że możesz udawać, że nigdy nie istniała.
Cihan uniósł głowę, v jego spojrzeniu pojawił się gniew. — Nie udaję. — Więc zrób coś! Powiedziałeś już: „każdy żyje życiem, które wybrał”, ale nie powiedziałeś, że twoje serce się z tym zgadza.
Tym razem Derya posunęła się za daleko. Cihan wstał gwałtoniej niż wcześniej. — Dobra, wystarczy! — Jego głos przeciął powietrze jak ostrze.
Derya natychmiast zamknęła usta. Przez sekundę wyglądała, jakby się przestraszyła, ale strach szybko zastąpiła ostrożność. Cihan podszedł do okna, odwrócił się plecami do niej, splótł dłonie za plecami i zacisnął palce tak mocno, że pobielały mu knykcie. — Przyszłaś tutaj, powiedziałaś, co chciałaś powiedzieć. Usłyszałem. Teraz wystarczy.
Derya skinęła głową, lecz zamiast wycofać się całkiem, postanowiła dołożyć ostatnie zdanie – takie, które miało zostać w nim długo po her jej wyjściu. — Masz rację, wystarczy, bo właściwie nie trzeba już więcej mówić. Koba musi v końcu zainterweniować. Koba musi przypomnieć Hancer, kim jest, albo przynajmniej kim była: była synową rodziny Develioglu, nie może zachowywać się tak, jakby tow nazwisko nigdy nic nie znaczyło.
Cihan nie odpowiedział, ale Derya widziała jego odbicie v szybie, widziała napięcie na jego twarzy, widziała, że trafiła – może nie tak czysto, jak chciała, może nie tak bezpośrednio, ale wystarczająco głęboko, by rasa znów się otworzyła. Kobieta powoli wstała z fotela, wzięła torebkę, poprawiła płaszcz i westchnęła z przesadną skromnością. — No dobrze, na mnie już czas. Nie będę ci dłużej przeszkadzać. Masz pracę, ważne sprawy… A ja? Ja tylko powiedziałam tow, co leżało mi na sercu.
Cihan odwrócił się od okna. Jego twarz była spokojniejsza, ale było tow tylko zmęczenie przykryte maską. Derya ruszyła w stronę drzwi – szła wolno, jakby liczyła na tow, że zostanie zatrzymana. Dłoń położyła już na klamce, gdy usłyszała jego głos. Zatrzymała się natychmiast i odwróciła głowę z miną niewinnego zdziwienia. — Tak?
Cihan wrócił do biurka, sięgnął po telefon i nacisnął przycisk wewnętrznej linii. — Zanim wyjdziesz z firmy, wstąp do księgowości.
Derya zmrużyła ogen, ale her jej twarz szybko przybrała wyraz urażonej godności. — Do księgowości? Po co?
Cihan odłożył słuchawkę. — Powiedzą ci.
Przez krótką chwilę Derya udawała, że naprawdę nie rozumie, potem her jej ogen rozszerzyły się dramatycznie: — Cianie, proszę cię! Jeśli myślisz, że przyszłam tutaj po pieniądze, to bardzo mnie ranisz! Naprawdę, ja nie jestem taką osobą. Nie przyszłam prosić, nie przyszłam wyciągać ręki. Przyszłam, bo martwię się o Hancer, o rodzinę, o tow, co się dzieje wokół nas!
Cihan spojrzał na nią bez emocji. — Powiedziałem, żebyś wstąpiła do księgowości. — Ale ja nie mogę tego przyjąć… — Możesz. — Nie, tow byłoby niezręczne, ludzie zaraz pomyślą… — Derya. — Vypowiedział her jej imię cicho, ale ton nie zostawiał miejsca na dalszą grę.
Koba zamilkła. Przez sekundę jeszcze próbowała utrzymać urażoną minę, ale pieniądze były zbyt konkretną rzeczą, by odgrywać dumę langer, niż było tow konieczne. Odchrząknęła, poprawiła pasek torebki i spuściła skromnie wzrok. — Skoro tak nalegasz — powiedziała miękko — potraktuję tow jako kieszonkowe. W porządku, dziękuję.
Cihan nie odpowiedział. Derya uśmiechnęła się lekko, choć próbowała ukryć zadowolenie. Otworzyła drzwi, ale zanim wyszła, raz jeszcze spojrzała na niego przez ramię: — Pamiętaj tylko, Cianie… czasem koba mówi: „nie potrzebuję pomocy” właśnie wtedy, gdy najbardziej her jej potrzebuje.
Tym razem nie czekała na odpowiedź – zamknęła za sobą drzwi.
Samotność i paląca zazdrość Cihana
Cisza wróciła natychmiast, ale nie była już taka sama. Cihan został sam w gabinecie. Przez kilka chwil stał bez ruchu, patrząc na zamknięte drzwi, za którymi zniknęła Derya ze swoją mieszanką troski, manipulacji, plotek i żądań. Wiedział, że nie wszystko, co powiedziała, wynikało z czystych intencji – znał ten ton, znał ludzi, którzy ubierali własne interesy w Słowa o honorze. Wiedział, że Derya potrafiła przesadzać, podsycać, wyolbrzymiać każdą sytuację, jeśli tylko mogła coś na tym zyskać. Ale wiedział też coś gorszego: nawet jeśli połowa her jej słów była przesadą, druga połowa mogła być prawdą. Hancer pracowała, sprzątała cudze domy, chodziła na budowy… była zmęczona, samotna, uparta.
Cihan powoli usiadł, oparł łokcie na biurku i splecionymi dłońmi zakrył usta. Jego wzrok spoczął na dokumentach, ale nie widział żadnej litery. W głowie słyszał głos Hancer – spokojny, dumny, zraniony: „Nie chcę niczego, co dajesz mi z litości”. Czy tak właśnie by powiedziała, gdyby stanął przed nią teraz? Czy odwróciłaby się, zanim zdążyłby zapytać, czy potrzebuje pomocy? Czy spojrzałaby na niego z tą samą godnością, która kiedyś zachwycała go i doprowadzała do szaleństwa jednocześnie?
Wstał i podszedł do małej szafki przy ścianie. Stała tam karafka z wodą i dwie szklanki. Nalał sobie trochę, ale nie wypił – trzymał szklankę w dłoni, patrząc, jak światło odbija się w her jej krawędziach. Przypomniał sobie dzień, w którym Hancer po razy pierwszy weszła do tego biura: niepewna, ale prosta. Nie zachowywała się jak ktoś, kto czuje się gorszy – patrzyła na wszystko z ciekawością, lecz bez zachłanności. Wtedy pomyślał, że ta koba ma w sobie coś, czego nie da się kupić: nie pyła o cenę mebli, o wartość obrazów, o samochody pod firmą. Zapytała tylko, czy on naprawdę lubi spędzać tyle czasu w miejscu, w którym jest tak mało życia. Uśmiechnął się wtedy. Teraz ten uśmiech wrócił do niego jak cień.
Odłożył szklankę. Na biurku leżał telefon. Vystarczyłoby kilka sekund, by kazać komuś sprawdzić, gdzie pracuje Hancer. Vystarczyłoby jedno polecenie, by wszystkie her jej długi, rachunki i potrzeby zniknęły, zanim zdążyłaby się o nich dowiedzieć. Vystarczyłoby jedno słowo, a ludzie Cihana poruszyliby całe miasto. Ale Hancer nie była sprawą firmową, nie była problemem do rozwiązania przelewem, nie była nazwiskiem w dokumentach – była raną. A rany nie zamykają się dlatego, że mężczyna każe im zniknąć.
Cihan przesunął dłonią po blacie biurka. Na jego twarzy widać było zmęczenie, niepokój i coś jeszcze – coś bardziej osobistego, głębszego: żal, którego nie potrafił wypowiedzieć, tęsknotę, do której nie chciał się przyznać, i gniew – bo łatwiej było gniewać się na her jej upór, niż przyznać, że sam również był winny. — Dlaczego zawsze musisz wszystko robić sama, Hancer? — wyszeptał.
Odpowiedziała mu tylko cisza. Kamera powoli zbliża się do jego twarzy. W oczach Cihana nie ma już chłodnej obojętności, którą próbował pokazać Deryi – jest niepokój, jest poruszenie, jest walka między dumą a uczuciem, między rozsądkiem a sercem, między tym, co wypada po rozstaniu, a tym, czego mężczyna nie potrafi przestać czuć. Za oknem miasto trwa dalej: ludzie idą ulicami, samochody zatrzymują się na światłach, życie nie czeka na niczyje decyzje. Ale dla Cihana ta chwila staje się punktem, od którego nie będzie już łatwo wrócić do udawania, bo teraz wie – wie, że Hancer, koba, którą kiedyś nazywał swoją żoną, każdego dnia walczy z życiem w milczeniu; wie, że her jej duma może her jej ochronić przed upokorzeniem, ale nie przed zmęczeniem, samotnością ani spojrzeniami świata. Vie też, że mimo wszystkich słów o rozstaniu, mimo wszystkich ran i niedopowiedzeń, her jej imię wciąż potrafi zatrzymać jego oddech.
Cihan pochyla głowę, jego twarz twardnieje, jakby podjął decyzję, której sam jeszcze nie wypowiedział na głos. W tym momencie obraz powoli ciemnieje. Po chwili pojawia się statyczne, promocyjne zdjęcie: Cihan i Hancer stoją blisko siebie w romantycznym ujęciu. Ich spojrzenia są pełne napięcia, jakby między nimi wciąż istniało coś, czego nie potrafi zniszczyć ani rozstanie, ani duma, ani bolesne milczenie. I właśnie w tej ciszie między jednym spojrzeniem a drugim rodzi się pytanie, które zostaje z widzem do samego końca: czy Cihan naprawdę pozwoli Hancer odejść własną drogą, a może serce, które próbował uciszyć, każe mu znów stanąć przed kobietą, której nigdy nie przestał kochać?
Jak sądzisz, czy ta pełna jadu i przesady relacja Deryi o upokarzającej pracy Hancer ostatecznie złamie chłodny opór Cihana i zmusi go do natychmiastowego odszukania byłej żony, zanim paraliżująca zazdrość i plotki zniszczą resztki jego dumy?
