– Cihan… – szepnęła Beyza tak cicho, że tylko on mógł ją usłyszeć. – Wszystko w porządku? Jego oczy drgnęły, ale nie spojrzał na nią. – Ceremonia zaraz się zacznie – odpowiedział bezbarwnym głosem. – Nie o to pytam. Milczał. Beyza zacisnęła palce na bukiecie. Przez chwilę na jej twarzy mignął cień gniewu, lecz szybko go ukryła. Dziś nie mogła pozwolić sobie na pęknięcie maski. Urzędnik odchrząknął. – Skoro wszyscy są już obecni, możemy rozpocząć ceremonię. Gülsüm uniosła telefon wyżej, starając się uchwycić Beyzę i Cihana w jednym kadrze. Z uśmiechem przesunęła się odrobinę w bok. – Tak pięknie wyglądacie – powiedziała z zachwytem. Cihan nawet nie drgnął.
Urzędnik zaczął mówić oficjalnym tonem, takim samym, jakiego używał zapewne dziesiątki razy przy innych ślubach. Opowiadał o powadze małżeństwa, o wspólnej decyzji dwojga ludzi, o dobrowolności związku, o odpowiedzialności, która od tej chwili ma ich połączyć. Każde jego słowo brzmiało jak ironia: dobrowolność, wspólna decyzja, szczęście. Cihan słyszał je, lecz nie przyjmował. Dźwięki docierały do niego jak przez ścianę. Miał wrażenie, że stoi w środku pomieszczenia, a jednak jest daleko – tak daleko, że nikt nie może go dotknąć. Beyza natomiast słuchała z podniesioną głową. Jej oczy błyszczały. Nie miała wątpliwości, nie miała wyrzutów sumienia. Nie dziś. „Wszystko już skończone” – pomyślała, i te słowa rozlały się w niej jak ciepło. Gonca się odnalazła, dziecko jest zdrowe. Nie było już tego strachu, który przez chwilę ścisnął jej gardło, kiedy sprawy zaczęły wymykać się spod kontroli. Los, który tak długo igrał z jej planami, w końcu ustąpił. Wszystkie przeszkody zostały odsunięte. Hançer zniknęła z tego domu. Jej miejsce było puste, a Beyza właśnie stała tam, gdzie według niej od początku powinna stać – obok Cihana. „Za chwilę będzie mój” – pomyślała, czując, jak kąciki jej ust unoszą się lekko. „Za chwilę wszyscy będą musieli to zaakceptować. Mukadder też. Hançer też. Cały ten dom”. Spojrzała na Cihana. „Wygrałam tę wojnę”. Ale nawet w chwili triumfu poczuła coś, czego nie chciała nazwać. Cihan stał obok niej, lecz nie było go przy niej. Jego ciało było obecne, jego nazwisko miało za chwilę zostać połączone z jej nazwiskiem, jego podpis miał trafić do księgi, ale jego serce… jego serce było gdzie indziej.
W tej samej chwili Mukadder rzuciła Nusretowi spojrzenie pełne niepokoju. Nie musiała nic mówić. Jej oczy pytały za nią: „Czy naprawdę do tego doprowadziłeś?”. Nusret odpowiedział jej spojrzeniem twardym i zimnym: „To konieczne”. Mukadder poczuła, jak coś w niej pęka. Odwróciła wzrok, bo wiedziała, że jeśli będzie patrzeć dłużej, może nie wytrzymać. Może wstać, może powiedzieć wszystko, może krzyknąć do syna, żeby uciekł, póki jeszcze może. Ale nie wstała, bo czasem największy dramat rozgrywa się nie wtedy, gdy ludzie krzyczą, lecz wtedy, gdy milczą.
Tymczasem daleko od rezydencji, w zupełnie innym miejscu, życie toczyło się w rytmie pozbawionym ceremonii, elegancji i fałszywego blasku. Hançer była w skromnym mieszkaniu. Miała na sobie dres, włosy związała niedbale, a twarz miała bladą i zmęczoną. W dłoniach trzymała mop i przesuwała go po podłodze z uporem, jakby sprzątanie mogło zagłuszyć myśli. Każdy ruch kosztował ją wiele wysiłku. Ramiona bolały ją od zmęczenia, oddech rwał się nierówno, ale nie chciała usiąść. Nie chciała zostać sama z ciszą, bo w ciszy pojawiał się Cihan – Cihan przy stole, Cihan obok Beyzy, Cihan wypowiadający słowo, którego ona sama od niego zażądała. Hançer zatrzymała mop i oparła się o kij obiema rękami. Zamknęła oczy. – Nie myśl o tym – wyszeptała do siebie. – Nie teraz, nie wolno ci. Ale jak nie myśleć o chwili, która rozrywa serce? Jak nie widzieć twarzy mężczyzny, którego się kocha, kiedy własnymi ustami kazało mu się odejść? Hançer przełknęła ślinę, lecz w gardle miała suchość. Próbowała wrócić do sprzątania, ale nagle poczuła silny skurcz w żołądku. Twarz wykrzywił jej ból. Opuściła mop. Jedną ręką złapała się za brzuch, drugą przytrzymała ściany. – Nie… – jęknęła cicho. – Proszę, tylko nie teraz. Mdłości uderzyły gwałtownie. Hançer pochyliła się, oddychając ciężko. Przez chwilę walczyła z własnym ciałem, jakby chciała je przekonać, żeby jeszcze wytrzymało, ale nie mogła. Wybiegła pospiesznie z pokoju. Niemal potykając się o próg w łazience, oparła dłonie o umywalkę i pochyliła głowę. Jej oddech był urywany, spłycony.
Po chwili uniosła wzrok i spojrzała w lustro. Zobaczyła kobietę, której prawie nie poznała: była blada, miała podkrążone oczy. Na her twarzy mieszkały ból, strach i samotność. Położyła dłoń na brzuchu, delikatniej niż przed chwilą, jakby przepraszała dziecko za wszystko, co musiało razem z nią przeżywać. – Wybacz mi – wyszeptała. – Wybacz, moje maleństwo. Ja tylko chciałam cię ochronić. – Łzy napłynęły jej do oczu. – Chciałam, żebyś miało ojca, nawet jeśli ja miałabym zostać bez niego. Ale gdy wypowiedziała te słowa, zabolały ją one bardziej, niż się spodziewała. Bo czy naprawdę można dać dziecku ojca, odbierając mu prawdę? Czy można zbudować przyszłość na tak wielkim poświęceniu, żeby nie nazwać go kłamstwem? Hançer zacisnęła powieki. W jej uszach znów rozbrzmiał głos Cihana: „Nigdy tego nie zrobię”. A potem jej własny, stanowczy, okrutny z bólu: „Poślubisz Beyzę”.
W rezydencji urzędnik kontynuował ceremonię. Jego głos wypełniał salon, lecz atmosfera z każdą sekundą robiła się bardziej napięta. Wszyscy czekali na moment, w którym padną najważniejsze pytania. Cihan wciąż stał nieruchomo. Beyza poprawiła lekko bukiet. Na jej twarzy znów pojawił się uśmiech, tym razem starannie wyćwiczony. Gülsüm zbliżyła telefon, chcąc uchwycić dokładnie jej profil. – Jesteś spokojna? – zapytała szeptem. – Bardzo – odpowiedziała Beyza, ale to nie była prawda. Nie do końca, bo choć była pewna swojego zwycięstwa, cisza Cihana zaczynała ją drażnić. To miała być jej chwila, jej triumf, a on zachowywał się tak, jakby wszystko, co się działo, było pogrzebem. Urzędnik podniósł wzrok. – Zgodnie ze złożonym wnioskiem o zawarcie związku małżeńskiego, proszę państwa o potwierdzenie swojej woli w obecności świadków.
W salonie zapadło milczenie, i wtedy Cihan odpłynął. Nie było już przed nim stołu, nie było urzędnika, nie było Beyzy w białej sukni. Była Hançer. Wspomnienie przyszło nagle, ostre i jasne. Widział ją w dniu ich ślubu. Miała na sobie suknię, która nie potrzebowała przepychu, by wyglądać pięknie. Jej oczy błyszczały szczęściem, którego nie potrafił zapomnieć. Stała obok niego z drżącymi dłońmi, ale w jej uśmiechu było tyle wiary, że wtedy, w tamtej chwili, naprawdę pomyślał, że los dał im szansę. Urzędnik zapytał ją wtedy: „Czy przyjmujesz Cihana za męża?”. Hançer spojrzała na Cihana – nie na urzędnika, nie na gości, tylko na niego, jakby całe jej „tak” należało wyłącznie do jego serca. „Tak” – odpowiedziała. Wspomnienie wypełnił dźwięk oklasków – jasny, radosny, szczery. Cihan pamiętał swój własny oddech. Pamiętał, jak przez chwilę nie potrafił odpowiedzieć, bo ciężar tej chwili go przerósł. A potem spojrzał na Hançer, zobaczył jej uśmiech, jej zaufanie, jej nadzieję i powiedział: „Tak”. To było jedno z najprawdziwszych słów, jakie kiedykolwiek wypowiedział. Teraz, w salonie rezydencji, to wspomnienie rozpadło się jak szkło.
Głos urzędnika przywrócił go do teraźniejszości. – Pani Beyzo – powiedział oficjalnie – czy z własnej i nieprzymuszonej woli zgadza się pani zawrzeć związek małżeński z panem Cihanem? Beyza wyprostowała się, spojrzała na urzędnika, potem na zebranych gości. Jej uśmiech był promienny, zwycięski, niemal bezczelny w swojej pewności. – Tak – odpowiedziała bez najmniejszego zawahania. Nusret natychmiast zaczął klaskać. Jego dłonie uderzały o siebie stanowczo, jakby chciał zmusić wszystkich do udziału w tej radości. Po chwili dołączyli inni. Fadik zaczęła klaskać z niepewnym uśmiechem, starszy mężczyzna z wąsem również. Engin zrobił to wolniej, z wyczuwalnym oporem. Mały Emir spojrzał na dorosłych i niepewnie też poruszył dłońmi. Gülsüm nagrywała wszystko, uśmiechając się szeroko. – Brawo, Beyza! – szepnęła podekscytowana. – Cudownie. Jedynie Mukadder siedziała nieruchomo. Nie klaskała. Zamknęła oczy, a po jej policzku spłynęła jedna łza. Nie była w stanie patrzeć, nie była w stanie słuchać oklasków, które brzmiały dla niej jak wyrok.
Cihan usłyszał oklaski, lecz one nie dotarły do jego serca. Stał obok kobiety, która właśnie powiedziała „tak”, ale w jego pamięci nadal rozbrzmiewał głos Hançer. Urzędnik zwrócił się teraz do niego: – Panie Cianie, czy z własnej i nieprzymuszonej woli zgadza się pan zawrzeć związek małżeński z panią Beyzą? I wtedy czas się zatrzymał. Zapadła głucha cisza. Nie była to zwykła pauza, naturalne zawahanie przed ważną odpowiedzią. To była cisza, która natychmiast odsłoniła prawdę. Każdy w salonie poczuł, że coś jest nie tak, że ten moment nie płynie tak, jak powinien. Beyza odwróciła głowę w stronę Cihana. Uśmiech zamarł jej na ustach. Nusret zesztywniał. Mukadder otworzyła oczy. Cihan milczał.
W jego wnętrzu znów otworzyło się wspomnienie. Tym razem nie było w nim ślubnych kwiatów ani oklasków. Był pokój, w którym on i Hançer stali naprzeciw siebie jak dwoje ludzi, którzy kochają się tak mocno, że aż potrafią siebie zranić. Hançer miała oczy pełne łez, ale jej twarz była twarda. Cihan pamiętał każdy szczegół tamtej rozmowy: drżenie jej głosu, jej zaciśnięte dłonie, sposób, w jaki odwracała wzrok, gdy mówiła rzeczy zbyt bolesne. – Jaki jest twój warunek? – zapytał wtedy, próbując zachować spokój, którego już nie miał. Hançer wzięła głęboki oddech. – Jak tylko weźmiemy rozwód, poślubisz Beyzę. Przez chwilę nie rozumiał, jakby słowa dotarły do niego, ale jego serce odmówiło ich przyjęcia. – Co? – wyszeptał. – Słyszałeś. Cihan zrobił krok w jej stronę. – Nie, powiedz mi, że źle zrozumiałem. – Dobrze zrozumiałeś. W jego oczach zapłonął gniew. – Nigdy tego nie zrobię! Hançer, nigdy! – przerwał jej ostrym głosem. – Czy ty zdajesz sobie sprawę z tego, co mówisz? Czy ty w ogóle słyszysz samą siebie? Hançer zacisnęła usta. Łzy spływały po jej policzkach, ale nie cofnęła się. – Wiem, co mówię. – Nie, nie wiesz! Bo gdybyś wiedziała, nie kazałabyś mi czegoś takiego zrobić. Nie kazałabyś mi stanąć obok kobiety, której nie kocham. Nie kazałabyś mi zabić wszystkiego, co było między nami! – A co mamy zrobić? – zapytała, a jej głos nagle się załamał. – Powiedz mi, Cihan, co mamy zrobić dalej? Udawać, że samo uczucie wystarczy? Dalej patrzeć, jak wszyscy wokół nas cierpią? Ja nie uciekam od cierpienia, ale ja nie chcę, żeby dziecko cierpiało. To zdanie zatrzymało go w pół kroku. Hançer położyła dłoń na sercu, jakby próbowała utrzymać je w całości. – Więc po co cierpimy ten ból, Cihan? Dlaczego nosimy ten ciężar w sercu? Skoro to dziecko ma dorastać bez ojca, to jaki sens ma nasze poświęcenie? – Nie mieszaj dziecka do tego. – Ono już jest w tym wszystkim! – krzyknęła przez łzy. – Jest w samym środku tej historii, czy tego chcesz, czy nie! I jeśli ja mam odejść, jeśli mam podpisać te dokumenty, jeśli mam zniknąć z twojego życia, to chcę wiedzieć, że przynajmniej ono nie zostanie bez niczego. Cihan patrzył na nią z niedowierzaniem. – Myślisz, że małżeństwo z Beyzą rozwiąże cokolwiek dla tego domu? – Tak, dla tego domu – powtórzyła gorzko. – A co ze mną? Co z tobą? Co z nami? Hançer odwróciła głowę, jakby nie mogła znieść jego spojrzenia. – Nas już nie będzie. Te słowa ugodziły go mocniej niż wszystko inne. – Nie mów tak. – Muszę. – Nie, Hançer, nie musisz. To ty wybierasz tę drogę. Spojrzała na niego wtedy oczami tak pełnymi bólu, że przez chwilę zabrakło mu tchu. – Ja nie wybieram drogi, Cihan. Ja wybieram mniejsze cierpienie dla wszystkich. – To nie jest mniejsze cierpienie. To jest kara. Za co mnie karzesz? Za to, że cię kocham? Hançer zasłoniła usta dłonią. Przez chwilę wyglądała, jakby miała się załamać, jakby cała jej siła była tylko cienką warstwą lodu, która właśnie zaczyna pękać. Ale potem opuściła rękę. – Mój warunek przeciwko twojemu warunkowi – powiedziała cicho, lecz stanowczo. – Jeśli się zgodzisz, natychmiast podpiszę dokumenty. Cihan pokręcił głową. – Zupełnie mnie nie poznałaś. – Poznałam cię aż za dobrze – odpowiedziała. – Dlatego wiem, że gdybyś mógł, poświęciłbyś siebie. Ale ja nie pozwolę ci poświęcić dziecka. – A siebie pozwalasz poświęcić? Nie odpowiedziała, bo czasem milczenie jest jedyną odpowiedzią, która nie zabija do końca.
Wspomnienie urwało się nagle. Cihan znów stał w salonie przed urzędnikiem, obok Beyzy, pośród ludzi, którzy czekali na jego odpowiedź. Cisza stała się nie do zniesienia. Beyza pochyliła się lekko ku niemu. Jej głos był szeptem, ale słychać w nim było narastającą panikę: – Cihan, odpowiedz… – Nie poruszył się. – Cihan! – powtórzyła tym razem ostrzej. – Wszyscy czekają. Nusret zrobił niemal niezauważalny krok do przodu. – Synu… – odezwał się tonem, który miał brzmieć spokojnie, ale pod spodem drżała groźba. Urzędnik zadał pytanie ponownie. Cihan powoli odwrócił głowę. Najpierw spojrzał na Nusreta, potem na Mukadder. Matka patrzyła na niego oczami pełnymi łez. Nie powiedziała nic, ale w jej spojrzeniu było błaganie: „Nie rób tego, jeśli twoje serce krzyczy: nie”. Cihan zacisnął szczękę, następnie spojrzał na Beyzę. W jej oczach zobaczył oczekiwanie, strach i coś jeszcze – upór kobiety, która nie dopuści do porażki. Beyza nie prosiła go o miłość. Prosiła go, a właściwie żądała, by dokończył przedstawienie, które wszyscy już zaczęli.
Cihan zamknął na chwilę oczy. W ciemności pod powiekami zobaczył Hançer – jej łzy, jej dłoń na brzuchu, jej słowa: „Jeśli się zgodzisz, podpiszę dokumenty”. Otworzył oczy. W salonie nikt nie oddychał. – Tak – powiedział. To jedno słowo wyszło z niego ciężko, nisko, niemal obco. Nie brzmiało jak zgoda. Brzmiało jak rezygnacja, jak kamień wrzucony do studni, którego upadek słychać dopiero po długiej chwili.
Beyza wypuściła powietrze z ulgą. Przymknęła oczy, jakby przez sekundę bała się, że naprawdę go straci. Nusret natychmiast zaczął klaskać – tym razem głośniej, z większą energią, jakby chciał zagłuszyć znaczenie tej ciszy, która poprzedziła odpowiedź Cihana. Pozostali dołączyli niepewnie. Gülsüm uśmiechnęła się z ulgą i skierowała telefon na Beyzę. – Wspaniale! – szepnęła. – To już prawie koniec. Ale Mukadder nie wytrzymała. Jej twarz wykrzywiła się w bólu. Łzy popłynęły swobodnie, a ona odwróciła głowę, jakby ktoś uderzył ją prosto w serce.
Cihan usłyszał oklaski, lecz nie czuł nic – ani ulgi, ani strachu, ani nawet gniewu. Czuł pustkę. Urzędnik, nieświadomy głębi dramatu, który właśnie rozegrał się przed nim, mówił dalej oficjalnym tonem: – Na mocy uprawnień nadanych mi przez prawo, wobec zgodnych oświadczeń złożonych w obecności świadków, ogłaszam państwa mężem i żoną. Te słowa przecięły powietrze jak ostrze: mężem i żoną. Beyza odwróciła się lekko ku Cihanowi, oczekując choćby spojrzenia. Ale on patrzył na stół, na dokumenty, na księgę, która miała przypieczętować to, co przed chwilą zostało wypowiedziane. – Życzę państwu szczęścia na nowej drodze życia – dodał urzędnik. Mukadder zacisnęła powieki. Szczęścia… Jak łatwo ludzie wypowiadają to słowo przy stołach, przy podpisach, przy oficjalnych aktach. Jak łatwo zakładają, że szczęście rodzi się wtedy, gdy prawo coś potwierdzi. Ale przecież prawo mogło połączyć nazwiska, nie mogło połączyć serc. Urzędnik przesunął akt małżeństwa w stronę Beyzy. – Proszę podpisać tutaj. Beyza podała Gülsüm bukiet i wzięła długopis. Jej dłoń drżała ledwie zauważalnie, bardziej z emocji niż ze strachu. Spojrzała na dokument. Przez sekundę widziała tylko swoje imię obok imienia Cihana. Tyle razy wyobrażała sobie tę chwilę. Tyle razy myślała, że gdy nadejdzie, poczuje pełnię zwycięstwa. Pochyliła się i podpisała. Atrament przeciął papier szybkim, eleganckim ruchem.
Potem urzędnik przesunął dokument w stronę Cihana. Teraz on. Cihan spojrzał na długopis, jakby był cięższy niż cokolwiek, co kiedykolwiek trzymał w dłoni. Przez chwilę nie sięgał po niego. Beyza patrzyła na niego uważnie. – Cihan… – powiedziała cicho, niemal niesłyszalnie. – Proszę. To słowo poruszyło coś w nim, ale nie było to współczucie. Było to zmęczenie – tak głębokie, że nawet sprzeciw wydawał się niemożliwy. Wziął długopis, jego palce zacisnęły się na nim mocno. Przed oczami znów pojawiła się Hançer – nie ta z kłótni, nie ta ze łzami, ale ta z dnia ich ślubu: uśmiechnięta, pełna nadziei, mówiąca „tak” z taką wiarą, jakby świat nie mógł ich skrzywdzić. Cihan pochylił się nad dokumentem i podpisał. Kiedy odłożył długopis, jego ruch był powolny, ciężki, jakby właśnie odłożył nie przedmiot, lecz własne życie. Nie spojrzał na Beyzę, nie spojrzał na urzędnika, nie spojrzał na matkę – po prostu cofnął rękę. Beyza zauważyła to. Uśmiech na jej twarzy zbladł na ułamek sekundy. Wygrała, ale zwycięstwo nie wyglądało tak, jak sobie wyobrażała.
Następnie do księgi podeszli świadkowie. Fadik podpisała dokument z wyraźnym przejęciem, co chwilę spoglądając na Beyzę, jakby próbowała wyczytać z her twarzy, czy naprawdę jest szczęśliwa. Siedzący obok niej starszy mężczyzna z wąsem także złożył podpis – poważny i milczący. Urzędnik zamknął księgę. – Wszystko zostało dopełnione – oznajmił. Gülsüm natychmiast podała Beyzie bukiet tulipanów. – Moja droga – powiedziała z zachwytem – jesteś już mężatką! Beyza przyjęła bukiet i odwróciła się do telefonu. Uśmiechnęła się zalotnie do obiektywu, unosząc lekko kwiaty. Przez moment wyglądała dokładnie tak, jak chciała wyglądać: piękna, szczęśliwa, zwycięska. Gülsüm nagrywała ją z entuzjazmem. – Jeszcze raz! Spójrz tutaj. Poproszę… Tak, cudownie! Beyza uśmiechnęła się szerzej, ale potem spojrzała na Cihana i wtedy jej uśmiech zamarł.
Stał obok niej, lecz wyglądał jak człowiek, który właśnie stracił wszystko. Jego oczy były puste, twarz nieruchoma. W całej jego postawie nie było ani odrobiny radości, ani nawet próby udawania. Był zdruzgotany, nieobecny, jakby jakaś część jego duszy wyszła z tego salonu i nie zamierzała już wrócić. Beyza poczuła nagły, nieprzyjemny ucisk w piersi. To miał być moment, w którym Cihan stanie się jej, a jednak nigdy nie wydawał się bardziej odległy. – Cihan… – powiedziała cicho. Nie odpowiedział. – Jesteśmy małżeństwem – dodała, próbując nadać głosowi miękkość. Powoli odwrócił głowę. Spojrzał na nią, ale jego oczy nie niosły czułości, nie niosły nawet gniewu. Były jak zamknięte drzwi. – Wiem – powiedział tylko tyle.
Beyza pobladła. Nusret podszedł bliżej, udając radość, której w tej chwili potrzebował bardziej niż ktokolwiek. – Gratulacje! – oznajmił głośno. – Niech to będzie początek spokojnego, dobrego życia. Cihan spojrzał na niego. – Spokojnego… – powtórzył cicho. Nusret zamarł. Przez chwilę w salonie znów pojawiło się napięcie. Beyza błyskawicznie ścisnęła bukiet. Gülsüm opuściła telefon odrobinę, jakby wyczuła, że coś może się wydarzyć. Cihan jednak nie powiedział nic więcej. Odwrócił wzrok. Nusret odchrząknął. – Goście czekają. Nie psujmy tej chwili. Mukadder nagle wstała z sofy. Jej ruch był tak gwałtowny, że kilka osób spojrzało w jej stronę. – Ta chwila już została zepsuta – powiedziała. W salonie zapanowała cisza. Nusret zmrużył oczy. Mukadder nie przerwała, a jej głos drżał. – Nie będę udawać. Nie każcie mi klaskać, gdy widzę, że moje dziecko stoi tu jak skazaniec. Nie każcie mi uśmiechać się do kamery, gdy wiem, że za tym białym obrusem, za tą suknią, za tymi kwiatami kryje się ból. Beyza zacisnęła usta. – Pani Mukadder, to bardzo niesprawiedliwe. Mukadder spojrzała na nią. – Niesprawiedliwe? Może. Ale prawdziwe. – Dziś jest dzień mojego ślubu – powiedziała Beyza ciszej, lecz ostro. – Mogłaby pani chociaż przez chwilę uszanować moje uczucia? Mukadder uśmiechnęła się przez łzy. – A kto uszanował uczucia mojego syna? Beyza zamilkła. Cihan zamknął oczy, jakby każde słowo matki wbijało się w niego głębiej. Nie chciał sceny, nie chciał kłótni, nie chciał kolejnych oskarżeń. Wszystko, co najważniejsze, i tak już się wydarzyło.
Engin wstał powoli. – Może wystarczy – powiedział spokojnie. – To nie jest moment na dalsze rany. Mukadder spojrzała na niego z bólem. – Rany już są, Enginie. Tylko wszyscy udają, że ich nie widzą. Mały Emir poruszył się niespokojnie. – Babciu… – wyszeptał. To jedno słowo sprawiło, że Mukadder zadrżała. Spojrzyła na chłopca, a her twarz natychmiast złagodniała. Otarła łzy. – Przepraszam, kochanie – powiedziała cicho. – Nie chciałam cię przestraszyć. Beyza znów uniosła bukiet, próbując odzyskać kontrolę nad sytuacją. – To był długi dzień – powiedziała chłodno. – Wszyscy jesteśmy zmęczeni. Cihan spojrzał na nią. – Nie nazywaj tego zmęczeniem. Jej twarz stężała. – A jak mam to nazwać? – Jak chcesz. – Nie, Cihan, powiedz. Skoro już zaczęliśmy mówić prawdę, powiedz wszystkim, co czujesz. W salonie zrobiło się jeszcze ciszej. Nusret natychmiast zareagował: – Beyza, nie prowokuj go. Ale ona nie odrywała wzroku od Cihana. – Chcę wiedzieć – powiedziała, a w jej głosie pierwszy raz pojawiła się nuta desperacji. – Jestem twoją żoną. Mam prawo wiedzieć. Cihan spojrzał na obrączki, na dokument, na twarze ludzi zgromadzonych w salonie. Potem powiedział bardzo cicho: – Nie pytaj o prawdę, jeśli boisz się ją usłyszeć.
Beyza zamilkła. Te słowa uderzyły ją mocniej niż krzyk, bo zrozumiała – nie wszystko, nie całość, ale wystarczająco dużo. Zrozumiała, że podpis nie daje jej serca Cihana, że biała suknia nie wymazuje Hançer, że wygrana wojna może zostawić zwycięzcę pośród ruin. Gülsüm, czując narastające napięcie, pośpiesznie schowała telefon. – Może zrobimy kilka zdjęć później – powiedziała niezręcznie. – Teraz wszyscy powinni odetchnąć. Nadie jej nie odpowiedział. Urzędnik, wyraźnie zakłopotany, zebrał dokumenty i wstał. – Formalności zostały zakończone. Gratuluję państwu raz jeszcze. – Jego głos zabrzmiał obco, niemal niewłaściwie w tym pomieszczeniu. Po chwili skłonił się lekko i wyszedł, zostawiając rodzinę samą z tym, czego żaden podpis nie mógł już cofnąć.
Cihan odsunął się od stołu. Beyza natychmiast spojrzała na niego. – Dokąd idziesz? – Muszę zaczerpnąć powietrza. – Teraz? Właśnie teraz? Cihan, goście… Odwrócił się ku niej powoli. – Goście byli świadkami tego, czego chcieliście. Ceremonia się odbyła. Dokument podpisany. Czego jeszcze oczekujesz? Beyza otworzyła usta, ale przez chwilę nie znalazła odpowiedzi. „Miłości” – chciała powiedzieć „miłości”, ale nie mogła, bo nawet ona wiedziała, że tego nie da się wymusić, nagrać telefonem ani wpisać do aktu małżeństwa.
Cihan ruszył w stronę korytarza. Mukadder chciała pójść za nim, ale zatrzymała się. Może zrozumiała, że są chwile, w których nawet matczyna obecność może być zbyt ciężka. Kiedy Cihan zniknął za drzwiami, w salonie zostało jedynie echo. Beyza stała z bukietem białych tulipanów w dłoniach. Kwiaty wyglądały nieskazitelnie, lecz w jej palcach zaczynały się lekko gnieść. Patrzyła w miejsce, w którym przed chwilą stał jej mąż. „Jej mąż” – to słowo jeszcze przed chwilą brzmiało jak spełnienie, teraz zabrzmiało jak pytanie. Mukadder usiadła z powrotem na sofie i ukryła twarz w dłoniach. Nusret stał nieruchomo – zaciśnięty, wściekły, ale też niepewny, bo plan się udał, a jednak coś poszło nie tak. Coś, czego nie można było kontrolować: serce Cihana.
A daleko stąd Hançer siedziała na zimnej podłodze łazienki, oparta plecami o ścianę. Oddychała już spokojniej, ale łzy nadal płynęły po jej twarzy. Nie wiedziała dokładnie, która godzina. Nie wiedziała, czy ceremonia już się odbyła, ale w głębi duszy czuła, że coś właśnie się skończyło. Położyła obie dłonie na brzuchu. – Twój ojciec… – zaczęła, lecz głos jej się załamał. Nie potrafiła dokończyć, bo jak powiedzieć dziecku, że jego ojciec właśnie został mężem innej kobiety? Jak wytłumaczyć maleństwu, które jeszcze nie zna świata, że dorośli potrafią z miłości tworzyć największe cierpienie? Hançer oparła głowę o ścianę i zamknęła oczy. – Niech będzie szczęśliwy – wyszeptała. Ale kłamstwo zadrżało jej na ustach, bo nie chciała, by był szczęśliwy z Beyzą. Chciała, by był szczęśliwy z nią. Chciała tego tak bardzo, że aż wstydziła się własnego serca.
W rezydencji Cihan wyszedł na taras. Nocne powietrze uderzyło go chłodem. Oparł dłonie o balustradę i pochylił głowę. Przez chwilę stał bez ruchu, walcząc z oddechem. Z salonu dochodziły przytłumione głosy, ale tutaj, pod ciemnym niebem, mógł przynajmniej przestać udawać. Wyjął z kieszeni telefon. Ekran rozświetlił jego twarz bladym światłem. Przez długi moment patrzył na imię Hançer w kontaktach. Kciuk zawisł nad ekranem. Mógł zadzwonić. Mógł usłyszeć jej głos. Mógł powiedzieć jej, że zrobił to, czego żądała, że dotrzymał swojej części tego okrutnego układu, że teraz ona ma podpisać dokumenty. Ale nie zadzwonił, bo wiedział, że gdyby usłyszał jej głos, wszystkie mury, które zbudował w sobie przez ostatnie godziny, runęłyby natychmiast. Zamiast tego wyszeptał w noc: – Zrobiłem to, Hançer… – Jego głos zadrżał. – Zrobiłem to, bo ty tego chciałaś. Ale jeśli myślisz, że w ten sposób przestanę cię kochać, to naprawdę nigdy mnie nie poznałaś.
W cieniu drzwi tarasowych Beyza zatrzymała się bezszelestnie. Nie słyszała wszystkiego – tylko ostatnie słowa, tylko imię, którego nie chciała usłyszeć w noc własnego ślubu: „Hançer”. Jej palce zacisnęły się na bukiecie tak mocno, że jeden z białych tulipanów pękł przy łodydze. Beyza spojrzała na plecy Cihana – na mężczyznę, którego zdobyła, na męża, który w najważniejszej chwili nadal mówił do innej kobiety. I wtedy w jej oczach triumf ustąpił miejsca czemuś ciemniejszemu. Nie straciła jeszcze tej wojny, ale zrozumiała, że zwycięstwo, które uważała za ostateczne, było dopiero początkiem kolejnej bitwy.
W salonie światła nadal płonęły jasno. Dokumenty były podpisane. Księga zamknięta. Goście milczeli, unikając swoich spojrzeń. Na papierze wszystko zostało dopełnione. Ale w sercach bohaterów nic nie było zakończone, bo prawdziwe dramaty nie kończą się w chwili, gdy ktoś wypowie „tak”. Czasem właśnie wtedy dopiero się zaczynają.
